İkinci el araç satın alırken ekspertiz yaptırmaya karar verdiniz. Araç bulundu, fiyat konuşuldu ve satıcı size şöyle dedi:

“Benim sürekli gittiğim bir ekspertiz var, oraya götürelim.”

Belki gerçekten iyi bir ekspertiz merkezidir.

Belki de değildir.

Buradaki asıl mesele ekspertiz firmasının kim tarafından önerildiği değil, aracı değerlendirirken herhangi bir tarafın etkisi altında kalmadan gördüğü durumu olduğu gibi raporlayıp raporlamadığıdır.

Çünkü ekspertizin amacı satıcıyı memnun etmek değildir.

Alıcıya araçtan vazgeçirmek için kusur aramak da değildir.

Doğru ekspertizin görevi çok daha basittir:

Araçta ne varsa onu söylemek, olmayan bir problemi de varmış gibi göstermemek.

İşte buna tarafsız ekspertiz denir.

Peki tarafsız ekspertiz neden önemlidir? Bağımsız ekspertiz nasıl olmalıdır ve ikinci el araç alırken ekspertiz firmasını kimin seçmesi gerekir?

Bayraktar Oto Ekspertiz olarak bu yazımızda ikinci el araç alımının belki de en önemli fakat en az konuşulan konularından biri olan ekspertizde tarafsızlığı ele alıyoruz.

Tarafsız Ekspertiz Nedir?

Tarafsız ekspertiz; satın alınacak aracın mevcut durumunun alıcı veya satıcının beklentisine göre değil, teknik inceleme sonucunda elde edilen bulgulara göre değerlendirilmesidir.

Aracın kaportasında boya varsa boya vardır.

Şaside işlem tespit edilmişse rapora yazılır.

Motorla ilgili şüpheli bir bulgu varsa belirtilir.

Araçta herhangi bir problem görülmemişse sırf alıcı pazarlık yapabilsin diye problem oluşturulmaz.

Başka bir ifadeyle ekspertiz merkezi;

“Bu sonucu kim duymak istiyor?”

sorusuyla değil,

“Bu araçta gerçekte ne görüyoruz?”

sorusuyla ilgilenmelidir.

Tarafsızlığın temelinde bu yaklaşım vardır.

Ekspertiz Neden Alıcıdan da Satıcıdan da Bağımsız Olmalıdır?

İkinci el araç satışında tarafların amaçları doğal olarak birbirinden farklıdır.

Satıcı aracını uygun gördüğü bedelden satmak ister.

Alıcı ise parasının karşılığında mümkün olduğunca doğru aracı almak ister.

Ekspertizin görevi bu iki taraftan birini desteklemek değildir.

Ekspertiz, iki tarafın ortasında duran teknik bir değerlendirme noktası olmalıdır.

Örneğin araçta şasi işlemi tespit edildiğini düşünelim.

Satıcı;

“Çok küçük bir şey, yazmasanız olmaz mı?”

diyememelidir.

Aynı şekilde alıcı da;

“Bir şeyler bulun da biraz fiyat düşürelim.”

dediğinde ekspertiz uzmanının olmayan kusurları varmış gibi göstermesi düşünülemez.

Gerçek tarafsızlık iki yönde çalışır.

Kusuru gizlememek kadar, olmayan kusuru üretmemek de tarafsızlığın parçasıdır.

Satıcının Önerdiği Ekspertize Gidilir mi?

Bu soru ikinci el araç alırken çok sık karşımıza çıkar.

Satıcının bir ekspertiz merkezi önermesi tek başına o firmanın güvenilmez olduğunu göstermez.

Ancak özellikle satıcı ile ekspertiz merkezi arasında sürekli bir ticari ilişki bulunuyorsa alıcının bağımsızlık konusunda daha dikkatli olması mantıklıdır.

Çünkü ekspertiz hizmetinde yalnızca teknik yeterlilik değil, çıkar çatışması ihtimalinin mümkün olduğunca azaltılması da önemlidir.

Bu nedenle alıcı kendi belirlediği bağımsız bir ekspertiz merkezinde aracı yeniden kontrol ettirmeyi tercih edebilir.

Satıcı aracının anlattığı durumda olduğundan eminse bağımsız kontrol zaten iki taraf açısından da açıklık sağlar.

“Araç Daha Önce Ekspertize Girdi” Demek Yeterli mi?

Satıcı size birkaç gün veya birkaç hafta önce hazırlanmış bir ekspertiz raporu gösterebilir.

Rapor son derece detaylı da görünebilir.

Ancak ikinci el araç satın alırken mümkün olduğunda aracın mevcut durumunu kendi seçtiğiniz ekspertiz merkezinde yeniden kontrol ettirmek daha sağlıklı bir yaklaşım olabilir.

Çünkü elinizdeki raporla ilgili şu sorular önemlidir:

Rapor ne zaman hazırlanmış?

Gerçekten satın aldığınız araca mı ait?

Rapordan sonra araç kullanılmaya devam etmiş mi?

Sonrasında herhangi bir arıza veya hasar oluşmuş olabilir mi?

Rapordaki kontroller hangi kapsamda yapılmış?

Ekspertiz raporu aracın kontrol edildiği zamandaki durumunu gösterir.

Dolayısıyla eski bir raporu aracın bugünkü durumunun değişmez garantisi olarak görmek doğru değildir.

Tarafsız Ekspertiz Sadece “Boyalı-Değişen” Söylemez

Ekspertizde tarafsızlık denildiğinde yalnızca kaporta kontrolü düşünülmemelidir.

Gerçek bir araç değerlendirmesinde birbirinden farklı sistemlerden gelen bilgiler bulunabilir.

Kaporta-boya kontrolünde aracın geçmiş müdahaleleri araştırılır.

Şasi, podye ve direklerde yapısal işlem belirtileri incelenir.

Motor ve şanzımanda mekanik problemlere ilişkin bulgular değerlendirilir.

Lift kontrolünde alt takım ve ulaşılabilen aktarma elemanlarına bakılır.

OBD taramasında elektronik kontrol ünitelerindeki erişilebilir arıza kayıtları incelenir.

Fren ve süspansiyon testlerinde ölçüm sonuçları değerlendirilir.

Bütün bunların sonunda ekspertizin görevi aracın “iyi” veya “kötü” görünmesini sağlamak değildir.

Ölçülen ve gözlemlenen durumu mümkün olduğunca doğru aktarmaktır.

Tarafsızlık Cihazdan Önce Gelir

Bir ekspertiz merkezinde son teknoloji cihazların bulunması elbette önemlidir.

Boya ölçüm cihazları, fren test sistemleri, süspansiyon cihazları, diagnostik ekipmanlar ve farklı test sistemleri ekspertiz kalitesine katkıda bulunur.

Ancak çok önemli bir ayrıntı vardır:

Cihaz veri üretir; insan o veriyi yorumlar.

Boya cihazında görülen mikron değerinin ne anlama geldiğini uzman değerlendirir.

OBD cihazında görülen hata kodunun önemini uzman yorumlar.

Fren testinde ortaya çıkan sağ-sol farkının diğer bulgularla ilişkisini yine uzman değerlendirir.

Dolayısıyla dünyanın en iyi cihazlarına sahip olsanız bile elde edilen sonuçlar eksik, hatalı veya taraflı yorumlanıyorsa ekspertizin temel amacı yerine getirilmiş olmaz.

Teknoloji önemlidir.

Ama teknolojinin güvenilirliği, onu kullanan kişinin yaklaşımıyla tamamlanır.

Ekspertiz Aracı Kötülemek İçin Yapılmaz

Bazı alıcıların ekspertizden beklentisi yanlış olabilir.

Aracı ekspertize götürdüğünde mümkün olduğunca fazla kusur bulunmasını ve bu kusurlarla pazarlık yapmayı bekleyebilir.

Bu da tarafsız ekspertizin amacı değildir.

Örneğin ekspertiz sonucunda;

iki parça boya,

yaklaşan lastik değişimi

ve küçük bir süspansiyon bakım ihtiyacı

tespit edilmiş olabilir.

Bunlar rapora yazılır.

Ancak araçta şasi problemi yoksa “varmış gibi” gösterilmez.

Motor düzgün çalışıyorsa sırf pazarlık avantajı sağlamak amacıyla motor kötülenmez.

Tarafsız ekspertiz alıcının yanında olmak demek değildir.

Gerçeğin yanında olmak demektir.

Satıcının Kusurunu Gizlemek de Tarafsızlığa Aykırıdır

Aynı durum satıcı açısından da geçerlidir.

Bir araç ekspertize geldiğinde önemli bir problem tespit edilmişse;

“Satış bozulmasın.”

“Bu müşterimiz sürekli araç getiriyor.”

“Bunu çok büyütmeyelim.”

gibi ticari düşünceler teknik raporun önüne geçmemelidir.

Örneğin şasi üzerinde işlem tespit edilmişse işlemin ulaşılabilen kapsamı rapora aktarılmalıdır.

Şanzımanda belirgin vuruntu varsa belirtilmelidir.

Motor çevresinde ciddi yağ kaçağı görülüyorsa yazılmalıdır.

Elektronik taramada önemli bir hata bulunmuşsa değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Çünkü ekspertiz raporunun değeri, müşterinin duymak istediği şeyi söylemesinden değil, duyması gereken bilgiyi saklamamasından gelir.

Tarafsız Ekspertiz Satıcıyı da Korur

Tarafsız ekspertizin yalnızca araç satın alan kişiye fayda sağladığı düşünülür.

Aslında doğru hazırlanmış bir ekspertiz raporu satıcı açısından da önemli olabilir. Bağımsız bir rapor, alıcı ve satıcının varsayımlar yerine somut bulgular üzerinden konuşmasına yardımcı olur.

Örneğin satıcı aracının bir kapısının boyalı olduğunu baştan söylemiş olabilir.

Ekspertizde gerçekten yalnızca belirtilen işlem tespit edildiğinde alıcının satıcıya olan güveni artabilir.

Ya da alıcı;

“Bence bu araç komple boyalı.”

diyebilir.

Ölçümlerde böyle bir durum görülmüyorsa ekspertiz satıcının da haksız değerlendirmeye maruz kalmasını önler.

Tarafsızlık bu nedenle tek yönlü değildir.

Doğru rapor hem alıcıyı hem satıcıyı korur.

Tarafsız Ekspertiz Pazarlığı Daha Sağlıklı Hale Getirir

İkinci el araç satışlarında pazarlığın en zor taraflarından biri bilgi belirsizliğidir.

Satıcı:

“Arabada hiçbir şey yok.”

der.

Alıcı:

“Kesin bir şeyler vardır.”

diye düşünür.

Sonuçta pazarlık teknik veriler yerine tahminler üzerinden yürür.

Tarafsız ekspertiz bu belirsizliği azaltabilir.

Örneğin ekspertiz sonucunda aracın;

kaporta geçmişi,

yaklaşan bakım ihtiyaçları,

lastik durumu,

alt takım bulguları

ve diğer mekanik noktaları daha net hale gelir.

Böylece alıcı pazarlık yaparken varsayımlara değil, aracın mevcut durumuna ilişkin somut verilere dayanabilir.

Satıcı da olmayan problemler üzerinden gereksiz fiyat baskısıyla karşılaşmaz.

“Bizim Usta Baktı” ile Bağımsız Ekspertiz Aynı Şey mi?

Tecrübeli bir ustanın araç hakkındaki görüşü elbette değerli olabilir.

Ancak profesyonel ekspertiz ile ustanın kısa incelemesi aynı kapsamda değerlendirilmemelidir.

Ekspertiz merkezinde farklı sistemler için özel test ve ölçüm ekipmanları kullanılabilir.

Kaporta boya ölçümü, lift kontrolü, elektronik arıza taraması, fren ve süspansiyon testleri gibi işlemler seçilen pakete göre birlikte gerçekleştirilebilir.

Üstelik önemli noktalardan biri sonuçların rapor haline getirilmesidir.

Sözlü olarak;

“Motor güzel.”

veya

“Araba temiz.”

demek yerine hangi bölgenin nasıl değerlendirildiğinin kayıt altına alınması alıcı açısından çok daha kullanışlıdır.

Ekspertiz Firması Seçerken Tarafsızlık Nasıl Anlaşılır?

Bir firmanın tabelasında “tarafsız ekspertiz” yazması tek başına yeterli değildir.

Hizmet yaklaşımına bakmak gerekir.

Öncelikle ekspertiz merkezinin satıcıyla olan ilişkisi sorgulanabilir.

Ardından raporlama şekline dikkat edilmelidir.

Bulunan problemler açık şekilde yazılıyor mu?

Önemli bulgular müşteriye anlatılıyor mu?

Araçta olmayan bir sorun varmış gibi yorum yapılıyor mu?

Kontrol edilemeyen bölümler açıkça belirtiliyor mu?

Ekspertiz uzmanı aracın durumu hakkında teknik açıklama mı yapıyor, yoksa doğrudan satış kararını yönlendirmeye mi çalışıyor?

Bu ayrıntılar hizmetin yaklaşımı hakkında önemli fikirler verebilir.

Tarafsız Ekspertiz “Bu Aracı Al” Demez

Ekspertiz konusunda önemli gördüğümüz noktalardan biri de budur.

Ekspertizin temel görevi müşterinin yerine otomobil seçmek değildir.

Çünkü satın alma kararı yalnızca teknik durumdan oluşmaz.

Aracın fiyatı, kilometresi, kullanım amacı, bakım geçmişi, bütçe ve alıcının beklentileri de önemlidir.

Ekspertiz;

“Şu parça boyalı.”

“Şurada mekanik problem tespit edildi.”

“Bu bölgede yağ kaçağı var.”

“Şasi üzerinde işlem bulunuyor.”

gibi teknik bilgileri ortaya koyar.

Bu bilgilerin ardından aracı satın alıp almama kararı alıcıya aittir.

Tarafsız bir ekspertiz müşterinin kararını elinden almaz; doğru karar verebilmesi için elindeki bilgiyi artırır.

Çok Temiz Araçta da Tarafsızlık Önemlidir

Tarafsızlık yalnızca problemli otomobillerde gerekli değildir.

Gerçekten iyi durumda bir araç ekspertize geldiğinde de sonuç olduğu gibi söylenmelidir.

Bazen müşteriler çok temiz çıkan bir araç karşısında;

“Hiç mi bir şey bulamadınız?”

diye sorabilir.

Ekspertizin görevi mutlaka kusur bulmak değildir.

Kontrol edilen kapsam içerisinde ciddi bir problem görülmediyse bu da bir sonuçtur.

Tarafsızlık;

kötü araca iyi dememek kadar, iyi araca sırf ekspertiz yapılmış olsun diye kötü dememektir.

Tarafsız Ekspertiz Raporunda Nelere Dikkat Edilmeli?

İyi bir ekspertiz raporunun mümkün olduğunca açık ve anlaşılır olması gerekir.

Raporda aracın temel bilgilerinin doğru olması, yapılan testlerin sonuçlarının belirtilmesi ve önemli bulguların anlaşılır biçimde aktarılması önemlidir.

Ayrıca müşterinin raporu yalnızca renkli kutucuklardan ibaret görmemesi gerekir.

Örneğin “işlemli” ifadesinin nerede olduğu, mekanik bir uyarının ne anlama geldiği veya bir test sonucunun neden dikkat gerektirdiği açıklanabilmelidir.

Çünkü tarafsızlık yalnızca doğru sonucu bulmak değildir.

Bulunan sonucu eksiksiz ve anlaşılır biçimde aktarmaktır.

Tarafsızlık Neden İkinci El Araçta Bu Kadar Önemli?

Çünkü ikinci el araç alımında alıcı ile satıcı arasında doğal bir bilgi farkı bulunabilir.

Satıcı otomobili uzun süredir kullanıyor olabilir.

Alıcı ise aracı ilk kez görüyor olabilir.

Satıcı aracın geçmişini, bakım alışkanlıklarını ve yaşadığı problemleri daha iyi biliyor olabilir.

Alıcı bütün bunları birkaç saat içerisinde öğrenmeye çalışır.

Ekspertiz tam olarak bu noktada devreye girer.

Bağımsız teknik inceleme, tarafların sahip olduğu bilgi farkını azaltarak alıcının yalnızca anlatılanlara değil, ölçümlere ve gözlemlere de dayanarak karar vermesine yardımcı olur. Ekspertizin alım-satım sürecine şeffaflık kazandırmasının temel nedenlerinden biri budur.

Ekspertiz Raporu Satıcının Beyanının Yerine Geçer mi?

Tam olarak değil.

Satıcının araç hakkında verdiği bilgiler, bakım kayıtları, hasar geçmişi ve ekspertiz bulguları birlikte değerlendirilmelidir.

Ekspertiz aracın ulaşılabilen ve test edilebilen bölümlerini kontrol eder.

Motor veya şanzıman tamamen sökülmez.

Bazı arızalar yalnızca belirli sıcaklık, yük veya kullanım koşullarında ortaya çıkabilir.

Bu nedenle ekspertiz raporu aracın gelecekte hiçbir arıza çıkarmayacağının garantisi değildir.

Tarafsız ekspertizin görevi kesinlik vaat etmek değil, mevcut durumu mümkün olduğunca doğru ortaya koymaktır.

Bu ayrım güvenilir ekspertiz hizmetinin temel unsurlarından biridir.

Ekspertiz Raporunun Değeri Tarafsızlığı Kadardır

Bir ekspertiz merkezinde çok pahalı cihazlar bulunabilir.

Rapor onlarca sayfadan oluşabilir.

Test alanı son derece modern görünebilir.

Fakat ortaya çıkan sonuç bir tarafın çıkarına göre değiştiriliyorsa bütün bunların değeri azalır.

Çünkü ekspertiz hizmetinin temelinde güven vardır.

Müşteri ekspertiz merkezine şu düşünceyle gelmelidir:

“Bu araçta ne varsa bana onu söyleyecekler.”

Ne fazlasını.

Ne eksiğini.

Gerçek bir ekspertiz hizmetinin güvenilirliği burada başlar.

Bayraktar Oto Ekspertiz: Araca Bakarken Tarafımız Gerçeklerdir

Bayraktar Oto Ekspertiz olarak ikinci el araç alımında ekspertizin görevinin alıcıyı veya satıcıyı memnun etmek değil, aracın mevcut durumunu mümkün olduğunca objektif biçimde ortaya koymak olduğuna inanıyoruz.

Araçta kusur varsa gizlenmemeli.

Kusur yoksa üretilmemeli.

Satıcı tanıdık diye rapor değişmemeli.

Alıcı pazarlık yapmak istiyor diye problem büyütülmemeli.

Çünkü ekspertiz raporunun güvenilirliği, kimin işine yaradığıyla değil gerçeğe ne kadar yaklaştığıyla ölçülür.

İkinci el araç satın alırken yalnızca “Ekspertiz yaptırdım.” demek yeterli olmayabilir.

Asıl soru şudur:

“Ekspertizi kim yaptı ve gerçekten bağımsız mıydı?”

Bayraktar Oto Ekspertiz ile satın almayı düşündüğünüz aracın kaporta, boya, şasi, motor, şanzıman, alt takım ve elektronik sistemlerini seçtiğiniz ekspertiz paketinin kapsamı doğrultusunda kontrol ettirebilir, elde edilen bulgular üzerinden daha bilinçli bir satın alma kararı verebilirsiniz.

Çünkü ikinci el araç alımında güven, satıcının söylediği her şeye inanmak değildir.

Güven, söylenenlerle aracın gerçek durumunun birbirini doğrulamasıdır.